ارمغان خراسان شمالی

جستجو در اخبار

عنوان یا واژه‌ای از خبر را بنویسید.

یادداشت

دوتار تایانلو، زبان کوه و رود

آنان که پای در قلعه بیگ گذاشته‌اند؛ سرسبزی، طراوت، زلالی جویباران و شکوه این خاک اهورایی و قامت افراشتگی کوه‌های" سنجر بیگ" و "کولک" را دیده‌اند. روستایی در ٣٦ کیلومتری شمال شرقی شیروان که مردمش به زبان کُرمانجی تکلم می‌کنند. این روستا زادگاه و خاستگاه هنرمندان و نیروهای فکری - فرهنگی توانمندی است و خاندان هنرمند تایانلو یکی از آنها است.

ددکتر اسماعیل حسین پورنویسنده و محقق،

آنان که پای در قلعه بیگ گذاشته‌اند؛ سرسبزی، طراوت، زلالی جویباران و شکوه این خاک اهورایی و قامت افراشتگی کوه‌های" سنجر بیگ" و "کولک" را دیده‌اند. روستایی در ٣٦ کیلومتری شمال شرقی شیروان که مردمش به زبان کُرمانجی تکلم می‌کنند. این روستا زادگاه و خواستگاه هنرمندان و نیروهای فکری - فرهنگی توانمندی است و خاندان هنرمند تایانلو یکی از آنها است. حسن تایانلو بیگ، پسر حجی خان متولد سال ١٣٦٧ در تهران، یکی از هنرمندان پرآوازه این دیار است که با افتخارآفرینی‌های پیاپی اش در عرصۀ هنر و موسیقی، باعث بلندآوازگی این روستا و مردمش شده است.

حسن متولد تهران است؛ ولی به‌خاطر رفت‌وآمد زیاد به شیروان و نشست‌وبرخاست با هنرمندان این خطه، شیفتۀ خراسان است و این جذبه و کشش، باعث شد او برای ادامۀ خدمت، راهی خراسان شود و در صداوسیمای خراسان شمالی به‌عنوان مسئول واحد شعر و موسیقی فعالیت کند.

بنا بر گفتگوی کامل و جامع استاد ارجمند و پژوهشگر گرامی جناب آقای "احسان سیدی زاده" با حسن تایانلو، ایشان از او به‌عنوان پدیدۀ موسیقی شمال خراسان یاد می‌کند. حسن که دارای نشان درجۀ سه هنری است و مدرک کاردانی نوازندگی را دارد؛ از ١٢ سالگی به دوتار نوازی علاقه‌مند شده، یک سال بعد نوازندگی را در محضر استاد جعفر رحمانی قوچانی شروع کرده است.

او با علاقۀ وافری که به این هنر داشته، توانسته است در این عرصه خوش بدرخشد. حسن نوازنده‌ای چیره‌دست است و علاوه بر دوتار، کمانچه نوازی هم می‌کند. او حاج حسین یگانه، رحیم بخشی، آقایان علی و حمرا گل‌افروز و سلطان رضا را از اساتیدی می‌داند که شیوۀ دوتار نوازی آنها الهام‌بخش او بوده است و آثار آنها بر سبک و شیوۀ دوتار نوازی‌اش اثرگذار بوده، در کنار آن به موسیقی ترکمنی نیز علاقه دارد و آن را می‌نوازد. او اولین آهنگی که آموخته گرایلی بوده است و در خلوت و تنهایی خویش "لو" و "دوندبای" را می‌نوازد.

او باعلاقه و ذوق سرشاری که دارد دوتار نوازی‌اش زبانزد است. وقتی دست بر پنجۀ دوتار می‌برد دلت چون گنجشکی بی‌قرار به تپش در می‌آید. "ئه رمانه سووسئ" دلت را لبریز غم و شادی می‌کند. با "گول بهارا من" جان می‌گیری. بنا بر گفتگویی که استاد فرزانه احسان سیدی زاده با حسن تایانلو داشته است: وقتی حسن، لو را می‌نوازد تو را تا بلندای کوه‌های مه‌گرفته "گلیل" و "شایجان" بالا می‌برد و صدای لولوچی را می‌شنوی که: لو چیانۆ چیانۆ/ ب گول و گیانا/ کا شیر و شاه باز مێرێ ل وە گەریانا

حسن در سال ١٣٨١ در١٥ سالگی مقام اول تکنوازی زیر ۳۰ سال در جشنواره موسیقی مقامی شیروان را کسب کرد. او در جشنواره‌های مختلف صاحب رتبه اول شده است از جمله در جشنواره آواها و نواهای نبوی گرگان (١٣٨٥) جشنواره صدای عشایر تهران (١٣٩١) جشنواره نواحی کرمان (١٣٩٥) جشنواره موسیقی جوان (١٣٩٥) و در چندین جشنواره استانی نیز حائز رتبۀ اول و در برخی جشنواره‌های ملی حائز رتبۀ برتر شده است. حسن، داوری و دبیری چند جشنواره را نیز بر عهده داشته است.

او خودش را وامدار اساتیدش جعفر رحمانی، حسین سلامتی، حسین بخشی ولی‌نژاد، شادروان عیسی بخشی قلی‌پور و روشن گل‌افروز می‌داند و به وجود این اساتید افتخار می‌کند.

دوتارِ حسن جان و جلوۀ دیگری دارد. جذبه‌اش تو را به سمت خویش می‌کشاند. در سفری که به کردستان داشتیم دوتار نوازی حسن در بلندای هورامان، اشک عطا ولدی مریوانی را بر گونه اش سرازیر کرد. در کنار مزار پیر شالیار، در کنار دریاچۀ زریوار، در منزل استاد عبدالله صمدی مهاباد شکوه دوتار حسن، و بهت و سکوت و گاه وجد و شور حاضران جان و جلوه ای نظرگیر داشت.

حسن تایانلو، زندگی‌اش با دوتار عجین شده است. می‌نوازد و با تارش، تنهایی و غربت، امید و آرزو و شور و حَماسۀ درهم‌تنیده را در کنار آواز آسمانی و ملکوتی آوازه‌خوانان خراسانی، نثارت می‌کند. برخی ترانه‌خوانان توانمند چون حسین عزیزی، نعمت زنبیل‌باف، امیرقلی خدنگ، جواد حسن‌زاده و حسنعلی براتی، به همراه دوتار او آوازه خوانی کرده‌اند که جزء زیباترین آثار به یادگار مانده‌اند.

توفیق این هنرمند نامی و مردمی را از درگاه خداوند متعال خواستاریم. سرو وجود این هنرمندان برفراز و این زلال چشمۀ هنر، در جوشش همواره باد!

یادداشت‌های پیشین

یادداشت‌های دیگر

یادداشت

نگاهی گذرا به ادبیات کوردی کودک در خراسان به بهانهٔ انتشار «خزانکا»؛ یازدهمین کتاب کوردی

ادبیات کودک، یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های ماندگاری زبان و هویت یک ملت است. تردیدی نیست که بخش بزرگی از گنجینه‌ی ادبیات شفاهی کوردی، در همه‌ی گویش‌های این زبان، هنوز ثبت و ضبط نشده است.

عطا ولدی، ۶ آبان ۱۴۰۵
یادداشت

مجمعِ همدلی برای توسعه؛ تقدیر از تدبیر استاندار و تلاش مجمع نمایندگان در سفر مقامات کشوری، و گله‌ای بر جای خالی نماینده شیروان

چکیده: سفر اخیر دکتر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مهندس عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور به خراسان شمالی، فراتر از دستاوردهای عمرانی و فرهنگی، نمایشی باشکوه از هم‌افزایی میان مدیریت ارشد اجرایی استان و نمایندگان مردم بود. در این میان، نقش‌آفرینی مؤثر استاندار و همراهی فعالانه نمایندگان بجنورد و اسفراین ستودنی است، هرچند جای خالی نماینده شیروان در این رویداد سرنوشت‌ساز به شدت احساس شد.

مهدی جنتی، ۴ آبان ۱۴۰۵
یادداشت

سفرِ «صبر و تدبیر»؛ بازخوانی پیام‌های معنوی و مدیریتی در سفر وزیر فرهنگ و معاون رئیس‌جمهور به استان

سفر اخیر جناب دکتر صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جناب آقای حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور به استان خراسان شمالی، فراتر از یک سفر کاری ساده، تجلی عمیقی از سیاست «شنیدن فعالانه» و «صبر مدیریتی» بود؛ سفری که با نگاهی دقیق به ظرفیت‌های نهفته و نیازهای ملموس، جانی تازه به پیکره فرهنگی و توسعه‌ای استان بخشید.

مهدی جنتی، ۴ آبان ۱۴۰۵