علی سعادتی: مقاومت در دوام آوردن و حفظ انسانیت معنا پیدا میکند
علی سعادتی، نویسنده و کارگردان نمایش «آکواریوم» که در بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت برگزیده شده است، در بخش دوم گفتوگو با هفتهنامه ارمغان، از ساختار غیرخطی نمایش، تداوم فقدان در زندگی شخصیتها و ضرورت بازنمایی رنجهای روانی خانوادههای شهدا سخن گفت. او با تأکید بر اینکه «مقاومت، بدون رنج، بیمعناست»، تصریح کرد که تئاتر برای بازنمایی حقیقت انسانی مقاومت، باید از کلیشههای قهرمانمحور فاصله بگیرد و به تجربههایی چون سوگ، انتظار، آسیبپذیری و تلاش برای ادامه زندگی بپردازد.

نویسنده و کارگردان نمایش «آکواریوم» در گفتوگو با رسانه بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت مطرح کرد
علی سعادتی: مقاومت در دوام آوردن و حفظ انسانیت معنا پیدا میکند
علی سعادتی با تأکید بر ظرفیت تئاتر برای بازنمایی ابعاد پنهان مقاومت، خواستار گسترش نمایشهای تجربی و فرمگرا در جشنواره تئاتر مقاومت شد و گفت: مقاومت تنها در میدانهای نبرد نیست، بلکه در دوام آوردن در لحظات تنهایی، حفظ انسانیت در شرایط دشوار و ایستادگی در برابر پوچی روزمره نیز معنا پیدا میکند.
سرویس: تئاتر و هنرهای نمایشی
گفتوگو: نگار امیری، مدیر رسانه بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت
«آکواریوم»؛ تجربهای نمایشی از محدودیت و بقا
علی سعادتی، نویسنده و کارگردان نمایش «آکواریوم»، با تشریح رویکرد هنری این اثر، آن را درامی سیال و تجربی دانست که بهجای روایت مستقیم و خطی داستان، بر کنشهای بدنی، سکوت، زمان و مواجهه انسان با محدودیتهای محیطی تمرکز دارد.
سعادتی درباره ایده محوری نمایش گفت: «آکواریوم استعارهای از فضای بسته، شفاف اما محدودکننده است؛ جایی که شخصیتها در تلاشاند تا معنای حضور و بقا را در میان شفافیتهای کاذب و محدودیتهای فیزیکی بازتعریف کنند.»
به گفته وی، این نمایش میکوشد از چارچوب روایتهای متعارف فراتر برود و با تکیه بر ظرفیتهای اجرایی تئاتر، تجربهای مشترک میان بازیگران و مخاطبان شکل دهد؛ تجربهای که در آن، معنا تنها از طریق گفتوگو و روایت مستقیم منتقل نمیشود، بلکه بدن، سکوت و کیفیت حضور شخصیتها نیز در شکلگیری آن نقش دارند.
جشنواره تئاتر مقاومت؛ جلوهای از پایداری فرهنگی
نویسنده و کارگردان «آکواریوم» با اشاره به جایگاه تاریخی و استمرار جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت، این رویداد را فراتر از یک برنامه هنری معمول دانست و بر نقش آن در تداوم اندیشه مقاومت در عرصه فرهنگ تأکید کرد.
سعادتی اظهار کرد: «جشنواره تئاتر مقاومت، فراتر از یک رویداد ساده، یک پایداری فرهنگی است. استمرار این جشنواره نشاندهنده این است که مقاومت صرفاً یک واژه گذرا نیست، بلکه یک زیست مداوم است.»
وی حضور در این جشنواره را فرصتی برای ارتباط با مخاطبانی دانست که علاوه بر سرگرمی، در جستوجوی کشف حقیقتهای انسانی و مواجهه با پرسشهای عمیق زندگی هستند.
او افزود: این رویداد میتواند بستری برای هنرمندانی باشد که میخواهند از مرز روایتهای ساده عبور کنند و در دل بحرانها، به معناهای عمیقتری از تجربه انسانی دست یابند.
مقاومت را باید فراتر از میدان نبرد دید
سعادتی در تبیین نگاه خود به مفهوم مقاومت، بر ضرورت توجه به ابعاد درونی و کمتر دیدهشده این مفهوم تأکید کرد و گفت مقاومت تنها در میدانهای نبرد و موقعیتهای آشکار قهرمانی خلاصه نمیشود.
وی با اشاره به ظرفیتهای بیانی تئاتر توضیح داد: «مقاومت در نگاه من، تنها در میدانهای نبرد نیست؛ بلکه در دوام آوردن در لحظات تنهایی، در حفظ انسانیت در فضاهای ایزوله و در ایستادگی در برابر پوچی روزمره نیز جاری است.»
به باور این هنرمند، تئاتر با استفاده از ابزارهایی همچون بدن، سکوت و زمان میتواند این شکل از مقاومت را به تصویر بکشد و مخاطب را با تجربههای انسانی عمیقتری مواجه کند.
سعادتی با تأکید بر ضرورت پرهیز از کلیشههای حماسی افزود: تئاتر میتواند با بهرهگیری از واقعگرایی و توجه به لایههای پنهان رفتار انسان، تصویری انسانیتر از مقاومت ارائه دهد؛ تصویری که در آن، سختیهای زیستن و تلاش برای حفظ انسانیت نیز بخشی از مفهوم ایستادگی به شمار میرود.
وی معتقد است در چنین رویکردی، تئاتر از یک نمایش صرف فراتر میرود و به کنشی برای اندیشیدن درباره تجربه وجودی انسان تبدیل میشود.
ضرورت گسترش نمایشهای تجربی و فرمگرا
نویسنده و کارگردان نمایش «آکواریوم» در بخش دیگری از این گفتوگو، گسترش فضای نمایشهای تجربی و فرمگرا را از پیشنهادهای خود برای ارتقای کیفی جشنواره تئاتر مقاومت عنوان کرد.
سعادتی با تأکید بر ظرفیتهای متنوع هنرهای نمایشی گفت: «مقاومت میتواند در قالبهای هنری نوین و زبانهای سینمایی و تئاتری نوآورانه نیز بازنمایی شود تا نسلهای جدید با نگاهی متفاوت و مدرن با این مفهوم پیوند برقرار کنند.»
به اعتقاد وی، فراهم کردن فرصت برای تجربههای تازه در فرم و شیوه روایت، میتواند زمینه آشنایی نسلهای جدید با ابعاد متنوع مفهوم مقاومت را فراهم کند و امکان مواجهه مخاطبان با این موضوع را از مسیرهای هنری متفاوت افزایش دهد.
«هنر حقیقتجو» و «مقاومت معنادار» در کنار یکدیگر
سعادتی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت و هنرمندانی که با نگاهی صادقانه و جسورانه در این عرصه فعالیت میکنند، ابراز امیدواری کرد که این رویداد همچنان فضایی برای خلق آثار متفاوت و شکلگیری گفتوگوهای عمیق هنری باقی بماند.
وی تأکید کرد: «امیدوارم این جشنواره همچنان فضایی برای تلاقی هنر حقیقتجو و مقاومت معنادار باقی بماند.»
گفتوگو با علی سعادتی نشان میدهد که نمایش «آکواریوم» با رویکردی تجربی و دوری از روایتهای مستقیم، در پی گشودن دریچهای متفاوت به مفهوم مقاومت است؛ دریچهای که در آن، ایستادگی نهفقط در لحظههای آشکار قهرمانی، بلکه در تجربههای روزمره انسان، مواجهه با محدودیتها و تلاش برای حفظ معنا در شرایط دشوار نیز قابل مشاهده است.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.
