«ارگ نادری» شیروان در آستانه تحول؛ تخصیص ۶۰ میلیارد ریال برای بازآفرینی میراث ۷ هزار ساله

با تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار، طرح جامع ساماندهی و مرمت «ارگ نادری» با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی و تبدیل این اثر تاریخی به قطب گردشگری خراسان شمالی و موتور محرک اقتصاد محلی آغاز شد.

خبرنگار ارمغان: ارگ نادری شیروان که روزگاری قلب تپنده حیات شهری بود و امروز در میان آسیب‌های کالبدی و اجتماعی گرفتار شده، در مسیر احیایی استراتژیک قرار گرفت. با تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار مشترک از سوی اداره‌کل میراث فرهنگی و فرمانداری شیروان، این اثر ۷ هزار ساله قرار است از یک «تهدید شهری» به «فرصتی برای گردشگری و توسعه» بدل شود؛ طرحی که فراتر از مرمت صرف، به دنبال بازآفرینی محله معصوم‌زاده و احیای هویت تاریخی این شهر است.

سنگ‌های ارگ نادری، فراتر از بقایای یک بنای تاریخی، روایتگر تمدنی ۷ هزار ساله در شمال شرق کشور هستند. این اثر که با شماره ۷۰۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، سال‌هاست در محدوده جنوب غربی شهر شیروان با چالش‌های کالبدی و اجتماعی نظیر متروکه شدن و تبدیل به پاتوق‌های نامناسب دست‌وپنج نرم می‌کند. اکنون مدیران ارشد استان بر آن شده‌اند تا با رویکردی نوین، حیات را به این محوطه بازگردانند.

تلفیق مرمت میراثی با بازآفرینی شهری

احمد دیناری، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان‌شمالی، با اعلام خبر تخصیص ۶۰ میلیارد ریال اعتبار برای این پروژه (شامل ۳۵ میلیارد ریال از محل اعتبارات میراث فرهنگی و ۲۵ میلیارد ریال از محل اعتبارات فرمانداری)، تأکید کرد: «قرار گرفتن این ارگ در محدوده بازآفرینی شهری، این فرصت را فراهم کرده است که مرمت بنا تنها به عملیات حفاظتی محدود نشود. رویکرد ما در این طرح، کاهش آسیب‌های اجتماعی، افزایش سرزندگی و پیوند دوباره این بنا با زندگی روزمره شهروندان است.»

وی تصریح کرد: «ارگ نادری می‌تواند به عنوان موتور محرک تحول در محله معصوم‌زاده و بخشی از اقتصاد شهری شیروان عمل کند؛ به شرطی که فضای پیرامونی آن نیز برای حضور گردشگران و کسب‌وکارهای محلی آماده‌سازی شود.»

ساماندهی پیرامونی؛ پیش‌شرط رونق

فرماندار شیروان نیز بر لزوم نگاه همه‌جانبه به این طرح تأکید کرد. محمد احمدی با بیان اینکه مرمت بنا بدون ساماندهی پیرامون کافی نیست، افزود: «در کنار اقدامات مرمتی، تملک اراضی اطراف، ایجاد زیرساخت‌های لازم، کف‌سازی و احداث مبلمان شهری از اولویت‌های اجرایی است.»

به گفته فرماندار، بهره‌برداری از بلوار ۲۰ متری شهید ابراهیم رئیسی، گامی کلیدی برای بهبود دسترسی به این محدوده و کاهش بن‌بست‌های ارتباطی ارگ با بافت شهری است. با این حال، وی خاطرنشان کرد که ارگ نادری تنها زمانی به مقصدی ماندگار برای گردشگران عبوریِ مسیر مشهد تبدیل خواهد شد که زائران و مسافران با فضایی امن، زنده و برخوردار از خدمات رفاهی مواجه شوند.

چشم‌انداز توسعه

ارگ نادری با موقعیت استراتژیک در فاصله ۶۰ کیلومتری شرق بجنورد و در مسیر اصلی تردد زائران مشهد مقدس، پتانسیل بالایی برای توقف گردشگران دارد. اگرچه این بنا همواره در تعطیلات نوروز میزبان مسافران بوده، اما نگاه مدیریت فعلی استان بر آن است که با تزریق بودجه و اجرای طرح‌های بازآفرینی، این «سرمایه تاریخی» را از یک نقطه عبوری، به مقصدی برای تجربه گردشگری و مرکز تحول اقتصادی در شرق خراسان شمالی تبدیل کند.